Ngày soạn:26/9/2009
Tiết: 12 Chương II
Sóng cơ và sóng âm

SÓNG CƠ VÀ SỰ TRUYỀN SÓNG CƠ
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức :
- Phát biểu được định nghĩa của sóng cơ, sóng dọc, sóng ngang và nêu được ví dụ về sóng dọc, sóng ngang
- Phát biểu được định nghĩa về tốc độ truyền sóng, tần số, chu kì, bước sóng,biên độ sóng, năng lượng sóng.
2. Kĩ năng:
Viết được phương trình sóng.
- Giải được các bài tập đơn giản về sóng cơ.
- Tự làm được thí nghiệm về sự truyền sóng trên một sợi dây.
3. Thái độ:
Nghiêm túc ,hứng thú trong học tập.
B.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Nêu vấn đề
C. CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:
1. Giáo viên: Các thí nghiệm mô tả về sóng ngang, sóng dọc và sự truyền của sóng.
2. Học sinh: Ôn lại các bài về dao động điều hoà.
D. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1. Ổn định lớp- kiểm tra sĩ số:
Lớp 12B1..........................................................................................................
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Nội dung bài mới
a.Đặt vấn đề:
GV: Một viên đá rơi trên mặt hồ yên tĩnh cho ta hình ảnh của sóng. Sóng là hiện tượng phổ biến trong đời sống và kĩ thuật. Sóng là gì, sóng có những đặc trưng nào?
b. Triển khai bài dạy
Hoạt động 1 :Tìm hiểu về sóng cơ ?
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC


Gv: Mô tả thí nghiệm và tiến hành thí nghiệm.







Hs: quan sát kết quả thí nghiệm.
Gv: Khi O dao động ta trông thấy gì trên mặt nước?
Hs: Những gợn sóng tròn đồng tâm phát đi từ O.
Gv: ( Điều đó chứng tỏ gì?
Hs: ( Sóng truyền theo các phương khác nhau với cùng một tốc độ v.
(Dao động lan truyền qua nước gọi là sóng, nước là môi trường truyền sóng).
Gv: Khi có sóng trên mặt nước, O, M dao động như thế nào?
Hs: Dao động lên xuống theo phương thẳng đứng.
Gv: Sóng truyền từ O đến M theo phương nào?
Hs: Theo phương nằm ngang
( Sóng ngang.
Gv: Tương tự như thế nào là sóng dọc?
Hs: Tương tự, HS suy luận để trả lời.
(Sóng truyền trong nước không phải là sóng ngang. Lí thuyết cho thấy rằng các môi trường lỏng và khí chỉ có thể truyền được sóng dọc, chỉ môi trường rắn mới truyền được cả sóng dọc và sóng ngang. Sóng nước là một trường hợp đặc biệt, do có sức căng mặt ngoài lớn, nên mặt nước tác dụng như một màng cao su, và do đó cũng truyền được sóng ngang).
- Nhận xét
GV:Nhận xét -kết luận
HS:Ghi nhớ kiến thức
I. Sóng cơ
1. Thí nghiệm
a. Mũi S cao hơn mặt nước, cho cần rung dao động ( M vẫn bất động.
b. S vừa chạm vào mặt nước tại O, cho cần rung dao động ( M dao động.
Vậy, dao động từ O đã truyền qua nước tới M.
2. Định nghĩa
- Sóng cơ là sự lan truyền của dao động trong một môi trường.
3. Sóng ngang
- Là sóng cơ trong đó phương dao động (của chất điểm ta đang xét) ( với phương truyền sóng.
4. Sóng dọc
- Là sóng cơ trong đó phương dao động // (hoặc trùng) với phương truyền sóng.
GV: Ném một hòn đá xuống mặt nước yên tĩnh ta thấy những sóng nước hình tròn từ chỗ hòn đá rơi lan tỏa đi mọi nơi trên mặt nước. Thả nhẹ một miến bấc lên mặt nước nó chỉ dao động theo phương thẳng đứng chứ không bị đẩy theo sóng.











Hoạt động 2 : Tìm hiểu về các đặc trưng của sóng.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG KIẾN THỨC

GV : Mô tả TN dùng một sợi dây mềm
(Hình 7-3)
Hs:





















Định nghĩa (2): Bước sóng là khoảng cách ngắn nhất giữa 2 điểm dao động cùng pha trên phương truyền sóng .
Trả lời C2 :
Nếu sóng truyền từ trái sang phải thì M đang đi lên .Mũi tên chỉ chiều chuyển động của M phải hướng lên trên.






- Nhận xét
GV:Nhận xét -kết luận
HS:Ghi nhớ kiến thức

II. Các đ